बोरिया मजुमदार यांचा कॉलम:आपण राष्ट्रकुल आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धांपलीकडे गेले पाहिजे
भारतीय ॲथलेटिक्स महासंघाचे माजी अध्यक्ष आणि ऑलिम्पियन डॉ. एडिल जे. सुमरिवाला यांनी भारतीय खेळाडूंच्या कामगिरीचा स्तर उंचावण्यासाठी एक चांगली सूचना केली आहे, ज्याकडे लक्ष दिले पाहिजे. ते म्हणतात की राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये पदक जिंकल्यावर रोख प्रोत्साहनपर रक्कम देणे आपण बंद केले पाहिजे. आता आपले लक्ष्य ऑलिम्पिक क्रीडा स्पर्धा असले पाहिजे. अलीकडील राष्ट्रकुल आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये पदक जिंकणाऱ्या खेळाडूंसाठी सरकारांकडून मोठमोठ्या पुरस्कारांची घोषणा झाल्याच्या बातम्या समोर आल्या असताना त्यांची ही सूचना आली आहे. एडिल म्हणतात, आपल्या खेळाडूंची काळजी घेतली जात नाही असे नाही. क्रीडा मंत्रालयाच्या विविध योजनांअंतर्गत त्यांना पुरेशा सुविधा आणि मदत दिली जाते. त्यांना प्रोत्साहनपर रक्कम द्यायचीच असेल, तर ती केवळ ऑलिम्पिक आणि दर दोन वर्षांनी होणाऱ्या जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेसाठीच दिली पाहिजे. याच सर्वोच्च स्तरावरील स्पर्धा आहेत आणि आपण त्यांनाच लक्ष्य केले पाहिजे. आता आपण आपला स्तर उंचावून राष्ट्रकुल आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धांच्या पुढे गेले पाहिजे. जागतिक स्पर्धांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करणे हेच क्रीडा क्षेत्रातील आपले सर्वोच्च ध्येय असले पाहिजे, याबाबत कोणतीही शंका असू शकत नाही. ऑलिम्पिकसाठी प्रोत्साहनरक्कम वाढवली तरी काही हरकत नाही. पण आपला मापदंड ऑलिम्पिकच असला पाहिजे, त्यापेक्षा कमी काहीही नाही. एडिलची सूचना क्रांतिकारी आहे, कारण तिचा उद्देश उत्कृष्टतेच्या खऱ्या पातळीपर्यंत पोहोचणे हा आहे. भारतीय खेळाडूंसाठी आता राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये पदके मिळवणे तितकेसे कठीण राहिलेले नाही, हे आपण पाहत आहोत. या स्पर्धांमध्ये त्यांनी आपली क्षमता सिद्ध केली आहे आणि त्यात विजय मिळवण्याचा पुरेसा अनुभवही संपादन केला आहे. जर त्यांना खरोखरच आपल्या कामगिरीला निर्णायक स्वरूप द्यायचे असेल, तर ते ऑलिम्पिकच्या स्तरावर करून दाखवावे लागेल. काही खेळाडू दुखापत होऊन स्पर्धेतून माघार घेतात, अशा घटनांचीही सखोल चौकशी करून नेमकी चूक कुठे झाली हे शोधून काढले पाहिजे. त्याचबरोबर खेळाडू आणि प्रशिक्षकांना अधिक जबाबदार बनवणेही आवश्यक आहे. प्रश्न असा आहे की आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये पदक जिंकण्यासाठी खेळाडूंना प्रोत्साहनपर रक्कम म्हणून रोख पैसे देण्याची गरज आहे का? आज खेळाडूंना आशियाई क्रीडा स्पर्धा आणि राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धांमध्ये केवळ सहभागी होण्यासाठीही प्रोत्साहनपर रक्कम मिळत आहे. यामुळे असेही दिसून येते की काही खेळाडू दुखापत झालेली असतानाही आपली खराब तंदुरुस्ती लपवतात आणि स्पर्धेत सहभागी होतात. त्यांचे प्रशिक्षक यावर भर देतात की दुखापत किरकोळ आहे आणि स्पर्धेपूर्वी खेळाडू तंदुरुस्त होईल. अलीकडेच जपानमधील नागोया येथे झालेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्येही हे दिसून आले होते. याची पुनरावृत्ती होणार नाही, याची खात्री करणे अत्यंत आवश्यक आहे. हेही दिसून येते की खेळाडू पुरेशा मेहनतीने प्रशिक्षण घेत नाहीत आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धा किंवा राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धांच्या स्तरावर विजय मिळवूनच समाधानी राहतात. खरं तर, आमच्या काही परदेशी प्रशिक्षकांनी अशी तक्रारही केली आहे की, आमचे खेळाडू पुढील आशियाई क्रीडा स्पर्धांसाठी आतापासूनच स्वतःला जपून ठेवण्याचा प्रयत्न करू लागतात. मात्र, खेळाडूसाठी सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे आंतरराष्ट्रीय मंचावर देशाचा सन्मान राखणे हे असले पाहिजे. राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये केवळ सहभागी होण्यासाठी खेळाडूंना पैसे न देण्याच्या आणि पारितोषिकांची रक्कम कमी करण्याच्या वरील सूचनांशी मी पूर्णपणे सहमत आहे. यामुळे खेळाडूंना दुखापत झालेली असतानाही स्पर्धेत सहभागी होण्याचा किरकोळसा धोका पत्करण्यापासून परावृत्त करता येईल. खेळाडू आणि प्रशिक्षकांना हे माहीत असेल की तिथे कोणतेही पैसे मिळणार नाहीत आणि त्याउलट दुखापत झालेली असतानाही स्पर्धेत सहभागी झाल्यास खेळाडू व प्रशिक्षकांकडून जाबही विचारला जाऊ शकतो, तर जपानमध्ये ज्योती याराजी आणि प्रवीण चित्रवेल यांच्या बाबतीत जे घडले, त्याची पुनरावृत्ती होणार नाही. या दोन्ही खेळाडूंनी जपानला पोहोचल्यानंतर दुखापतींमुळे खेळण्यास असमर्थ असल्याचे सांगितले होते! खेळाडू आशियाई किंवा राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धांच्या स्तरावर विजय मिळवल्यानंतरच समाधानी राहतात, असे दिसून येते. पुढील आशियाई क्रीडा स्पर्धांसाठी आतापासूनच स्वतःला जपून ठेवण्याचा प्रयत्न खेळाडू करू लागतात, अशी तक्रारही मिळाली आहे।
(हे लेखकाचे स्वतःचे विचार आहेत)
