एन. रघुरामन यांचा कॉलम:जेन-झीला त्यांच्याच भाषेत मेसेज कसा करायचा, हे तुम्हाला माहीत आहे का?
जेन-झी फोन करत नाहीत. किमान कुटुंबातील सदस्यांना तरी अजिबात नाही. त्यांना संभाषण छोटे आणि थेट मुद्द्याचे ठेवायला आवडते. अनेक पालक मला सांगतात की, जर त्यांना कॉल आला तर त्यांच्या डोक्यात सर्वात आधी हेच येते की, ‘कदाचित काहीतरी गडबड आहे.’ जेव्हा तुम्ही फोन उचलून ‘हॅलो’ म्हणता आणि पलीकडून आवाज येतो की, ‘सांगा, आपला कुणी फॅमिली लॉयर आहे का?’, तेव्हा तुमच्या डोक्यात काय येईल? जर तुम्ही विचारले, ‘का?’ तर ते म्हणतात की, ‘आधी याचे उत्तर द्या.’ जेन-झी घराबाहेर पडत नाहीत आणि अनेकदा बोलतही नाहीत. तुम्ही कधी त्यांना विचारले का की ते का बोलत नाहीत? मी विचारले तेव्हा त्यांनी सांगितले की, ‘आमच्यासाठी तुम्ही पालक आणि आजी-आजोबा कॉल सेंटरसारखे आहात, जे चोवीस तास सल्ला देत असतात.’ कदाचित म्हणूनच एका सामान्य नियमाप्रमाणे त्यांच्या व्हॉट्सॲप मेसेजमध्ये ग्रीटिंग्ज गरजेचे नसतात. तुम्ही ‘हे डार्लिंग, हाऊ वॉज द डे?’ असे लिहिलेले त्यांना आवडत नाही. तुम्ही थेट मुद्द्यावर यावे, असे त्यांना वाटते. फोन न उघडताच होम स्क्रीनवर दिसणाऱ्या मेसेजच्या पहिल्या तीन ओळी त्यांना वाचायच्या असतात. म्हणूनच त्यांना तुमच्या ‘हे डार्लिंग…’ चा तिरस्कार वाटतो. त्यांची स्वतःची डिक्शनरी आहे, जिचे अर्थ आपल्या डिक्शनरीपेक्षा पूर्णपणे वेगळे आहेत. हे मला नुकतेच समजले. त्यातील काही शब्द येथे दिले आहेत. लॉक्ड-इन : आपल्यासाठी: कुणीतरी चावी घेऊन गेले आणि मी घरात अडकलो आहे.
त्यांच्यासाठी: मी एका कामात पूर्णपणे मग्न आहे, त्रास देऊ नका.
आय ॲम डायिंग : आपल्यासाठी: मला आत्ताच एखाद्या आजाराचे निदान झाले आहे. त्यांच्यासाठी: हे खूप मजेशीर आहे, मी खूप जोरात हसत आहे.
कॅन यू गिव्ह मी अ कॉल: आपल्यासाठी: बऱ्याच दिवसांपासून तुमच्याशी बोलणे झाले नाही, भेटून बोललेले बरे राहील. त्यांच्यासाठी: माझ्या आयुष्यातील सर्वात वाईट दिवस आहे, सर्वकाही गडबड होत आहे. सो गॅस्ड.
आपल्यासाठी: खूप बटाटे खाल्ल्यासारखे पोट पूर्ण फुगलेले वाटत आहे. त्यांच्यासाठी: मी याबद्दल खरोखरच खूप उत्सुक आहे.
व्हॉट अ मूड? आपल्यासाठी: पत्नी रूमचा दरवाजा उघडत नाहीये.
त्यांच्यासाठी: इथे खूप चांगल्या व्हाइब्ज आहेत.
द गोट: आपल्यासाठी: शेतातील एक दुर्गंधीयुक्त प्राणी.
त्यांच्यासाठी: अशी व्यक्ती जी ‘ग्रेटेस्ट ऑफ ऑल टाइम’ आहे.
त्यांच्या मेसेजमध्ये पंक्चुएशन, फुलस्टॉप वगैरेही नसतात.जेन-झीचे आतले जग मूलभूतपणे थोडे अव्यवस्थित आहे. त्यांच्या विचार प्रक्रियेला कोणतीही सुरुवात, मध्य आणि अंत नसतो. हीच गोष्ट त्यांच्या मेसेजमध्येही दिसते. त्यांच्या संवादात विचित्र लघुरूपे वापरली जातात. उदाहरणार्थ, WYM (व्हॉट डू यू मीन?). एकदा माझ्या पुतण्याने व्हॉट्सॲप कॉलवर माझ्या काही प्रश्नांची उत्तरे दिली नाहीत, तेव्हा त्याने मला SMH असा मेसेज पाठवला. त्याला वाटले की, याचा अर्थ ‘शेकिंग माय हेड’ आहे हे मला समजेल. पण जेव्हा मी त्याला याचा अर्थ विचारला तेव्हा त्याचे अत्यंत उपेक्षापूर्ण उत्तर होते- ‘DW’ म्हणजेच ‘डोन्ट वरी’. दुसऱ्या एका पुतण्याने नुकताच मला ओळींमागून ओळी असा व्हॉट्सॲप मेसेज पाठवला. त्याला अपेक्षा होती की, मी ते वेगवेगळे विचार आयकियाच्या फर्निचरसारखे जोडून घेईन, जे आपल्याला ‘डू इट युवरसेल्फ’ असे सांगते.
उदाहरणार्थ, त्याची पहिली ओळ होती, ‘मी तुमच्याकडे येत आहे.’ दुसरी होती, ‘एका मित्रासोबत.’ तिसरी होती, ‘अपेक्षा आहे की फ्रिजमध्ये साहित्य असेल.’ आणि मेसेज असाच चालत राहिला. पण संपूर्ण मेसेजमध्ये त्याने तो कधी येत आहे हे सांगितले नाही. जेव्हा मी त्याला फोन केला तेव्हा तो म्हणाला, ‘हा कसला प्रश्न झाला, साहजिकच आजच, मी उद्यासाठी आज मेसेज का पाठवेन?’ मी फोन कट केला आणि त्याला मेसेज केला की, ‘FFS, चावी शेजाऱ्याकडे आहे.’ त्याने रिप्लाय दिला, ‘FFS चा अर्थ?’ मी म्हटले, ‘फेंड फॉर सेल्फ.’ त्याने उत्तर दिले, ‘आय ॲम डायिंग. FFS साठी 2000 रुपये दे.’ फंडा असा की, आपण सर्व पालक आणि आजी-आजोबांनी जेन-झीला मेसेज कसा करायचा हे शिकायला तयार असले पाहिजे. त्यांच्यासोबत तुमचा टेक्स्टिंग अनुभव कसा राहिला आहे, हे मला नक्की लिहा.
