सेसिलिया रिकाप यांचा कॉलम:सर्वांच्या नजरा ‘एआय’तंत्रज्ञानावर, पण खरी ताकद ‘क्लाउड’च्या हाती
गुगलने (अल्फाबेट) नुकतेच आपले ताज्या तिमाहीचेनिकाल जाहीर केले, तेव्हा गुंतवणूकदारांना त्यांच्यानकारात्मक ‘फ्री कॅश फ्लो’ आणि डेटा सेंटर्सवरवाढणाऱ्या खर्चाची चिंता वाटली. पण गुगल हीओपनएआय किंवा ॲन्थ्रोपिकसारखी कंपनी नाही. याकंपन्या प्रचंड खर्च करून फायदेशीर बिझनेस मॉडेलच्याशोधात आहेत. गुगल तशी नाही. गुगल हीक्लाउड-कम्प्युटिंग क्षेत्रातील एक दिग्गज कंपनी आहे.दुसऱ्या तिमाहीत त्यांच्या क्लाउड विभागाचे निकालअसाधारण राहिले आहेत. गुगल क्लाउडचा महसूल दरवर्षी82 टक्क्यांनी वाढला आहे. आता तो गुगल सर्चमधूनमिळणाऱ्या महसुलाच्या 40 टक्क्यांपर्यंत पोहोचला आहे. मायक्रोसॉफ्ट आणि ॲमेझॉन या इतर दोन टेक दिग्गजकंपन्यांचीही अशीच स्थिती आहे. मायक्रोसॉफ्टचा क्लाउडव्यवसाय हा सर्वाधिक वेगाने वाढणारा विभाग आहे. यातूनते विक्रमी नफा कमवत आहेत. दुसरीकडे, ॲमेझॉन वेबसर्व्हिसेसच्या निव्वळ विक्रीत दरवर्षी 37 टक्क्यांची वाढझाली आहे. मागील 18 तिमाहींमधील ही सर्वात वेगवानवाढ असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. एआयची जितकीचर्चा वाढेल, तितकाच क्लाउडचा वापर वाढेल. पर्यायानेयांचा व्यवसायही तितकाच पसरेल. क्लाउडवर मालकी असल्यामुळे या कंपन्यांच्या हातीसंपूर्ण डिजिटल संरचनेचे नियंत्रण आहे. डेटा आणिसॉफ्टवेअरपासून ते सेमीकंडक्टर आणि अत्याधुनिकएआय मॉडेल्सपर्यंत सर्व काही क्लाउडच्या माध्यमातूनउपलब्ध करून दिले जाते. डिजिटल तंत्रज्ञान विकसितकरणाऱ्यांसाठी किंवा ते लागू करणाऱ्यांसाठी क्लाउड हेएक अत्यावश्यक सुपरमार्केट बनले आहे. एकाच ठिकाणीसर्व काही मिळण्याचे केंद्र म्हणून क्लाउडची उपयोगिताआणखी वाढते. परिणामी, हजारो कंपन्यांचे एक विशालनेटवर्क तयार झाले आहे. यात सॅप, ओरॅकल आणिआयबीएमसारख्या इतर दिग्गज कंपन्यांचाही समावेशआहे. या कंपन्या ॲमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणि गुगलच्यामालकीच्या प्लॅटफॉर्मवरून आपले तंत्रज्ञान उपलब्ध करूनदेत आहेत. क्लाउड हे असे ठिकाण आहे जिथे अनेककंपन्या एकत्र येऊन डिजिटल तंत्रज्ञानाची निर्मिती करतात.मात्र, त्याचा मोठा फायदा मोजक्याच कंपन्यांना मिळतो.क्लाउडवरील नियंत्रणामुळे ॲमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणिगुगलला ओरॅकल व एनव्हिडियासारख्या इतर विशाल टेककंपन्यांहून वेगळा दर्जा मिळाला आहे. ओरॅकल किंवा मेटाच्या उलट, या क्लाउड दिग्गजकंपन्या केवळ एआय मॉडेल्स प्रशिक्षित करण्यासाठी किंवाचालवण्यासाठी डेटा सेंटर्समध्ये गुंतवणूक करत नाहीत. तरअधिकाधिक ग्राहकांना आपल्या विद्यमानइकोसिस्टीममध्ये आणण्यासाठीही ते गुंतवणूक करतआहेत. प्रत्येक उद्योगातील कंपन्या, सरकारे आणि अगदीआंतरराष्ट्रीय संस्थाही ॲमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट आणिगुगलकडून त्यांच्या गरजेनुसार तयार केलेली डिजिटलसेवांची मोठी पॅकेजेस भाड्याने घेतात. यामध्ये व्हर्च्युअलसर्व्हर्सवरील स्टोरेज, कंटेंट डिलिव्हरी नेटवर्क, सायबरसुरक्षा सॉफ्टवेअर, यूझर ट्रॅफिक रूट करण्याचे तंत्रज्ञानआणि इतर शेकडो सेवांचा समावेश असतो. एआयमॉडेल्समध्ये जितकी स्पर्धा वाढेल, तितक्याच या क्लाउडदिग्गज कंपन्या अधिक मजबूत होतील. जास्त एआयमॉडेल्सचा अर्थ असा की, डिजिटल तंत्रज्ञानाचा अधिकविकास आणि वापर होईल. यामुळे क्लाउड व्यवसायाचाहीअधिक विस्तार होईल. ओपनएआय आणिॲन्थ्रोपिकसारख्या एआय लॅब्सना आपला संपूर्ण वेळआणि लक्ष अधिक प्रगत मॉडेल्स विकसित करण्यावरकेंद्रित करावे लागते. त्यामुळे त्या अधिकाधिक क्लाउडसेवांचा वापर करू लागतात. एआयचे भविष्य काहीहीअसो, पण क्लाउड दिग्गज कंपन्यांचे नियंत्रण वाढतचजाईल. (@प्रोजेक्ट सिंडिकेट)
