मेघना पंत यांचा कॉलम:रस्त्यांवर मुलींचाही तितकाच अधिकार आहे, जितका पुरुषांचा
भारतात मुलींना नियमितपणे दिल्या जाणाऱ्यासल्ल्यांमध्ये असे काहीतरी आहे, जे आपल्या समाजाबद्दलबरेच काही उघड करते. ते म्हणजे, कुणाच्या नादी लागूनको, वाद घालू नको, प्रतिक्रिया देऊ नको, त्याला जाऊ दे,त्याला थांबवण्याचा प्रयत्न करू नको, सावध राहा. हे सर्वसल्ले व्यावहारिक वाटतात, पण ते थकवणारे आहेत.कारण यामागे अशी धारणा आहे की महिलांना पुरुषांच्याआक्रमकतेचा सामना करायला शिकावे लागेल. एखादीमहिला जेव्हा “नाही” म्हणते, तेव्हा तिच्याकडून सर्वातआधी हीच अपेक्षा केली जाते की तिने आपल्या निर्णयाचेकारण सांगावे. दुसरी गोष्ट, तिने वाटेतून बाजूला व्हावे.आणि तिसरी गोष्ट, तिने हे ठरवावे की ज्या पुरुषाला तिने”नाही” म्हटले आहे, तो रागावणार नाही. नुकतीचगुरुग्राममध्ये घडलेली रोड-रेजची घटना ही बाब स्पष्टपणेसमोर आणते. ही घटना सियासोबत घडली. तिच्या मते, तीबाईक चालवत होती, तेव्हाच एका कारने तिचा पाठलागसुरू केला. तिने ड्रायव्हरला अंतर ठेवून गाडी चालवण्याससांगितले, पण वाद वाढत गेला. तिचा आरोप आहे कीकारने तिच्या बाईकसमोर अचानक दिशा बदलली, ज्यामुळेती रस्त्यावर पडली. संपूर्ण घटना बाईकवर लागलेल्याकॅमेऱ्यांमध्ये रेकॉर्ड झाली. ही कहाणी रस्त्याच्या कडेलाझालेल्या आणखी एका गुंतागुंतीच्या वादात बदलली असती: सुरुवात कोणी केली? कोण चुकीच्या पद्धतीने गाडीचालवत होते? ही केवळ एक दुर्घटना होती का? हे रोड-रेजहोते का? महिलांनी गाडी चालवावी का? पण त्या फुटेजनेमहिलेला अशी गोष्ट दिली, जी अनोळखी व्यक्तींसोबतहोणाऱ्या वादात त्यांच्याकडे सहसा नसते- म्हणजेचखरोखर काय घडले, याचा पुरावा. आरोपीने म्हटले कीत्याने मुद्दाम धडक मारली नव्हती आणि धडक अपघातानेझाली. पण नंतर पोलिसांनी पुराव्यांची तपासणी केल्यानंतरत्याला अटक केली आणि हत्येच्या प्रयत्नाचा गुन्हा दाखलकेला. बिहारचे जमुई प्रकरण ही बाब आणखीचिंताजनक पद्धतीने समोर आणते. एक विद्यार्थिनी आणितिचा वर्गमित्र कोचिंगवरून परतत होते, तेव्हाच त्यांनावाटेत अडवले. त्यांच्यासोबत गैरवर्तन करण्यात आले.संपूर्ण घटना व्हिडिओमध्ये रेकॉर्ड झाली आणि नंतर याचआधारे पोलिसांनी कारवाई केली. आतापर्यंत आठ जणांनाअटक झाल्याची बातमी आहे. त्यामुळे, कॅमेरा महत्त्वाचाठरतो. रस्ते अशी जागा बनताहेत जिथे मुलींकडून केवळरहदारीच नाही, तर पुरुषांच्या अधिकार गाजवण्याच्यावृत्तीचाही सामना करण्याची अपेक्षा केली जाते. गुरुग्रामच्याघटनेत प्रश्न हा आहे की जेव्हा एखाद्या वादादरम्यानएखादी महिला आपली जागा, आपले अधिकार किंवाआपली प्रतिष्ठा सोडण्यास नकार देते, तेव्हा काय होते.काही लोकांसाठी एखाद्या महिलेचे पॉवरफुल बाईकचालवणे आजही इतके असामान्य आहे की ते यालाचिथावणी म्हणून घेतात. जेव्हा एखादी महिला म्हणते-अंतर ठेवा, तेव्हा याला रस्त्यावर दिलेली एक सामान्यसूचना म्हणून घेण्याऐवजी आव्हान किंवा उद्दामपणा म्हणूनपाहिले जाते. ही मोठी समस्या आहे. महिलांनी रस्त्यावरकसे वागावे, यावर आणखी एका लेक्चरची गरज नाही.भारतातील महिलांना विचारा की त्यांना सार्वजनिकठिकाणी कसे वाटते आणि बहुतांश महिला सांगतील कीत्यांना स्वतःला असुरक्षित वाटते. हे धोकादायक आहे,कारण याचा परिणाम महिलांच्या शारीरिक आणि आर्थिकस्वातंत्र्यावर होतो. सूड उगवण्याच्या किंवा नुकसानीच्याभीतीने महिला घरातच राहतात किंवा रस्त्यावर नेहमीअत्यंत सतर्क राहतात. या किमतीकडे आपण दुर्लक्ष करूशकत नाही. (हे लेखिकेचे स्वतःचे विचार आहेत)
